Durante este mes de Novembro, nos Talleres de Memoria e Envellecemento Activo desenvolvidos no Concello de Dodro, realizamos diversas actividades orientadas tanto ao traballo cognitivo como á reflexión persoal e social, poñendo especial atención na conmemoración do 25 de novembro, Día Internacional da Eliminación da Violencia contra as Mulleres.

1. Actividades relacionadas co 25N

Ao longo das sesións deste mes, dedicamos un espazo importante a comprender o significado do 25N, conversar sobre a súa orixe e reflexionar sobre a importancia de continuar loitando contra a violencia machista. Realizouse un debate aberto, no que as participantes e participantes puideron expresar as súas opinións, compartir experiencias e analizar os motivos polos que esta data segue a ser necesaria na sociedade actual. A actividade fomentou a expresión emocional, a escoita activa e o respecto polas diferentes aportacións. Como parte do traballo creativo e simbólico arredor da efeméride, elaboramos:

• Medallas conmemorativas pintadas polas persoas asistentes.
• Un debuxo titulado “Coas miñas mans podo…”, no que cada persoa escribiu e decorou aquelas accións, capacidades e fortalezas que as mulleres son quen de realizar, poñendo en valor o seu papel esencial na familia, na comunidade e na sociedade. Estas actividades combinan traballo psicomotor fino, memoria semántica, autoestima e identidade persoal.

2. Actividades de estimulación cognitiva

Ademais do traballo centrado no 25N, ao longo do mes continuamos coas dinámicas habituais de estimulación mental dos talleres:

a) Sopas de letras. Realizamos sopas de letras variadas, con diferentes estilos e temáticas, co obxectivo de reforzar: Atención sostida, Velocidade de procesamento, Memoria visual, Recoñecemento de vocabulario.

b) Cálculos matemáticos.

Traballamos tamén exercicios de cálculo e razoamento lóxico, adaptados ao ritmo de cada participante. Estes exercicios favorecen: Memoria de traballo, Lóxica numérica, Mantemento das habilidades básicas da vida diaria.

Durante as sesións deste último mes actividades moi diversas buscando así fomentar cada unha das áreas a traballar. Lectura de textos clásicos, acitvidade coa que por unha banda, traballamos a comprensión lectora e a atención mediante preguntas específicas, e por outra, realizamos exercicios de discriminación visual de letras concretas dentro do texto. Busca de diferencias, centrando a atención nos pequenos detalles visuais que as diferencian, busca de parellas de figuras, letras ou números activan a memoria visual e a capacidade de asociación, e traballando tamén deste xeito a capacidade de concentración dos nosos e das nosas participantes.

Exercicios diversos de linguaxe como o completado de analoxías, como buscar palabras que só conteñan determinadas letras ou combinacións concretas (por exemplo, a vogal “a” ou que rematen por “-al”) ou a transformación de palabras, modificando a orde das letras para formar novos termos axúdannos a manter activo o razoamento verbal, favorecer a fluidez verbal e a creatividade léxica, memoria léxica e flexibilidade mental.

E como non todo vai ser letras, tamén traballamos cos números con exercicios de clasificación de números segundo distintas condicións: pares ou impares, superiores ou inferiores a un valor determinado, múltiplos, etc., resolvemos operacións numéricas substituíndo figuras por valores asignados e completando sumas e restas segundo esa equivalencia, pirámides numéricas, nas que se debía calcular os valores intermedios a partir de sumas en distintas direccións, reforzando o cálculo mental e a lóxica e fortalecendo o cálculo e a capacidade de categorización.

Exercicios espaciais tipo “Tetris” ou “Tangram”, nos que se tiñan que encaixar pezas ou formas en espazos delimitados, completar o debuxo de forma simétrica, debuxar seguindo os puntos ou replicar o debuxo na cuadrícula valeira, estimulan a visión espacial e a planificación.

Adiviñanzas, refráns e xogos verbais, como palabras encadeadas ou a maleta viaxeira, como actividades lúdicas que fomentan o pensamento lateral e a activación da memoria semántica, e xogos tradicionais, como a escoba, a belisca ou o bingo, que ademais de entreter, traballan o cálculo, a atención sostida e a memoria operativa, completaron un mes cheo de traballo, entretemento e bos momentos nos talleres de memoria de Dodro.

Tamén desenvolvemos exercicios orientados ao campo lingüístico, como buscar palabras que comezan ou rematan por determinadas letras, potenciar vocabulario e clasificar termos segundo distintas categorías (por exemplo, froitas, ferramentas ou animais), reforzando a organización semántica e a evocación verbal. Dentro deste mesmo ámbito, xogamos a pensar palabras que encaixan dentro dunha categoría específica, traballando así o acceso léxico e a fluidez mental.

Outras tarefas que realizamos son sopas de números, busca de diferenzas, ou actividades para localizar imaxes ou palabras repetidas, ideais para mellorar a concentración, a atención sostida e a memoria visual. Tamén propoñemos exercicios máis funcionais, como os que empregan moedas e billetes, para reforzar o cálculo mental e manter familiaridade con elementos do uso diario.

De xeito oral e nun ambiente máis distendido, traballamos habilidades lingüísticas, memoria e rapidez mental con xogos como as palabras encadeadas ou a maleta viaxeira, nos que a creatividade, o humor e a atención xogan un papel protagonista.

Por suposto, tamén reservamos tempo para momentos de conversa compartida, nos que afloran anécdotas, lembranzas e costumes dos tempos pasados, facendo do taller un espazo emocionalmente enriquecedor no que, ademais de traballar a mente, reforzamos vínculos, autoestima e memoria afectiva.

Cada sesión é unha oportunidade para seguir aprendendo, manterse activos e demostrar que, a calquera idade, a mente pode seguir creando, evocando e gozando do presente.